Pearl Harbor

[niunia]

Atak na Pearl Harbor - japoński nalot na amerykańską bazę w Pearl Harbor, który jest uważany za moment rozpoczęcia II wojny światowej na Pacyfiku.


Podczas I wojny światowej Stany Zjednoczone ostatecznie podjęły decyzję o rozbudowie bazy, tak by stała się jedną z głównych baz amerykańskiej floty, porównywalną wielkością i infrastrukturą do baz na zachodnim wybrzeżu kontynentalnych Stanów Zjednoczonych. Do 1934 r. wydano 47 mln dolarów na budowę bazy, która stała się zdolna do pomieszczenia całej Floty Pacyfiku z wyjątkiem największych lotniskowców (typu Lexington), dla których wejście do zatoki było jeszcze za płytkie (wejście pogłębiono w następnych latach). Ciężkie okręty floty często odwiedzały Pearl Harbor podczas ćwiczeń, lecz były nadal bazowane na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych.

Wraz z pojawieniem się na horyzoncie wojny amerykańskie wydatki na budowę bazy gwałtownie wzrosły, sięgając 100 mln dolarów do 1940 r. W maju 1940 r. Stany Zjednoczone podjęły decyzję o przebazowaniu głównych sił floty do Pearl Harbor, w celu wywarcia presji na Japonię. Wielu wysokich rangą oficerów floty amerykańskiej uważało ten ruch za zbyt ryzykowny, obawiając się że wysunięta baza w Pearl Harbor jest zbyt podatna na niespodziewany atak ze strony Japonii. Ich obawy okazały się słuszne, gdyż w odpowiedzi na amerykańskie posunięcie Japonia zaczęła przygotowywać taki właśnie plan.

7 grudnia 1941 r. japońskie wojska zaatakowały Pearl Harbor rozpoczynając tym samym wojnę na Pacyfiku. Hasło do rozpoczęcia ataku nadał o 7:49 komandor porucznik lotnictwa Mitsuo Fuchida. Śmiały atak poprowadzili: japoński admirał Isoroku Yamamoto i admirał Chuichi Nagumo. Flota japońska składała się z 6 lotniskowców (z 360 samolotami), 2 pancerników, 2 ciężkich krążowników, jednego lekkiego krążownika, 9 niszczycieli, 10 okrętów podwodnych i 8 zbiornikowców. W Pearl Harbor znajdowało się akurat 8 pancerników, 2 ciężkie i 6 lekkich krążowników, 30 niszczycieli, 4 okręty podwodne, oraz 49 innych jednostek, na lotniskach zaś 387 samolotów. Jednak w porcie nie było dwóch amerykańskich lotniskowców bazujących w Pearl Harbor, czyli najbardziej wartościowych (ze względu na późniejszy przebieg działań wojennych) okrętów floty i głównych celów dla Japończyków. USS "Lexington" wypłynął z portu 5 grudnia z zadaniem dostarczenia grupy samolotów na wyspę Midway, a USS "Enterprise" wypłynął 28 listopada z podobnym zadaniem dostarczenia grupy samolotów na wyspę Wake.
Inspiracją do przeprowadzenia ataku był dla Japończyków atak samolotów z brytyjskiego lotniskowca HMS "Illustrious" na port włoski w Tarencie, w czasie którego Brytyjczycy udowodnili, że atak samolotów torpedowych na okręty jest możliwy nie tylko na pełnym morzu, lecz także w płytkim basenie portowym.
W ciągu jednego dnia zginęło w amerykańskiej bazie wojskowej 2335 żołnierzy i marynarzy oraz 68 cywili. Rany odniosło odpowiednio 1143 i 35 osób. Jednak tego zdarzenia podobno można było uniknąć - w nocy amerykański niszczyciel USS "Ward" dostrzegł jeden z lilipucich japońskich okrętów podwodnych próbujących wślizgnąć się do Pearl Harbor, powiadomił oficera dyżurnego i rozkazano otworzyć ogień. Trafiono kiosk łodzi, po czym ta zatonęła. Jednak dowódca niszczyciela pełnił swój pierwszy patrol morski jako kapitan niszczyciela, wiec oficer dyżurny zignorował jego ostrzeżenie, myśląc iż zobaczono wieloryba.

Z ośmiu amerykańskich pancerników obecnych w porcie, 5 zostało zatopionych a pozostałe 3 odniosły lekkie uszkodzenia. Ponadto Amerykanie utracili dwa niszczyciele i jeden stary pancernik USS "Utah" służący jako okręt pomocniczy, a wiele innych mniejszych okrętów odniosło uszkodzenia. Amerykanie stracili również wiele samolotów zniszczonych na lotniskach. Zwycięstwo Japonii kosztowało ją zaledwie 29 samolotów i 5 tzw. lilipucich okrętów podwodnych oraz 65 ludzi. Jednak amerykańskie straty miały w rzeczywistości dużo mniejsze znaczenie niż się z początku wydawało. Dalsze działania na Pacyfiku udowodniły że tradycyjne pancerniki nie są w stanie odgrywać znaczącej roli w wojnie morskiej zdominowanej przez lotnictwo, tak więc wyeliminowanie około połowy amerykańskich okrętów tego typu nie miało decydującego wpływu na praktyczne możliwości bojowe amerykańskiej floty. Japończycy zdawali sobie z tego sprawę i dlatego za najważniejsze cele uważali amerykańskie lotniskowce, a tych akurat nie było w porcie podczas japońskiego ataku.

Mimo to japoński sukces był dla Amerykanów dużym szokiem i skłonił ich do przejścia do obrony na akwenie Pacyfiku. To pozwoliło Japończykom na przeprowadzenie udanej serii śmiałych ataków i stworzenie rozległej pozycji obronnej przez opanowanie szeregu wysp na wielkim łuku od Aleutów po Birmę, a także zniszczenie sił amerykańskich na Filipinach. Pasmo japońskich zwycięstw na Pacyfiku ciągnęło się przez następne pół roku, aż do ich klęski w bitwie o Midway.

Atak Japończyków był bezprecedensowy, bowiem nie wypowiedzieli oni wcześniej wojny Amerykanom. Dziś wiemy już, że amerykański wywiad był poinformowany o zbliżającym się niebezpieczeństwie, ale albo zignorowano te doniesienia jako mało wiarygodne, lub, jak twierdzą niektórzy, celowo je ukryto, aby niezapowiedziany atak wstrząsnął opinią publiczną w USA i ułatwił rządowi prezydenta Franklina Roosevelta przeprowadzenie ustaw umożliwiających skończenie z polityką izolacjonistyczną{[potrzebne źródło].

Z pięciu zatopionych amerykańskich pancerników tylko dwa, USS "Arizona" i USS "Oklahoma", zostały stracone bezpowrotnie. Pozostałe trzy, USS "California", USS "Nevada" i USS "West Virginia", zostały podniesione z dna w pierwszej połowie 1942 r., a następnie naprawione lub przebudowane i przywrócone do czynnej służby. "Oklahoma" został podniesiony i wprowadzony do suchego doku, ale wyremontowanie okrętu uznano za nieopłacalne. Do dziś na dnie na małej głębokości leży wrak pancernika "Arizona", zdewastowanego przez eksplozję wewnętrzną, która zabiła 1117 marynarzy, powodując blisko połowę amerykańskich strat podczas ataku. W 1962 r. wrak przekształcono w pomnik przez skonstruowanie bezpośrednio na nim specjalnej budowli.

Podczas ataku infrastruktura bazy w Pearl Harbor odniosła tylko nieznaczne szkody. Z trudnych do wyjaśnienia przyczyn Japończycy nie zdołali nawet zniszczyć ogromnych i łatwo widocznych zbiorników z olejem napędowym niezbędnych do dalszych działań floty. Baza odegrała kluczową rolę w walkach na Pacyfiku, korzystając z doskonałego położenia stosunkowo blisko do rejonów, gdzie odbywały się walki. Po ataku pierwszego dnia wojny Japończycy nie podjęli już jakichkolwiek prób ponownego ataku na bazę, choć kilkakrotnie ich samoloty próbowały wykonać nad nią loty rozpoznawcze.


Jak myslisz czy mozna bylo uniknac ataku na Pearl Harbor????

[niunia]

Mity i fakty
Wokól japońskiego ataku na Pearl Harbor pojawiło się wiele kontrowersji.



Czy atak zakończył się sukcesem Japończyków ?Zadaję to celowo przewrotne pytanie, bo chyba nie do końca odpowiedz jest tutaj jednoznaczna. Oto powody, dla których uważam, że atak i zwycięstwo to nazwać można "pyrrusowym":
- Nie zniszczono samej bazy. Admirał Chuichi Nagumo odmówił prosbie (i wczesniejszym planom) komandora Mitsuo Fuchidy, aby wysłać Trzecią Falę samolotów, która zniszczyłaby zbiorniki paliwa i urządzienia samej bazy. Amerykanie nie dosć, że mieli gdzie tworzyć nową flotę do walki z Japonią, to jeszcze miali paliwo, aby ją w ten bój wysłać

- Okręty amerykańskie zostały zatopione na płytkich wodach portu. Latwo było je podniesć z dna, przezbroić, unowoczesnić (z większoscią tak własnie zrobiono). Gdyby zatonęły one na pełnym morzu, byłyby raczej nie do odzyskania.

- W Pearl Harbor nie było głównego celu ataku - amerykańskich lotniskowców. W czerwcu 1942 w Bitwie pod Midway te "brakujące" okręty (Yorktown, Enterprise i Hornet) zadały smiertelne ciosy "zwycięzcom" z Pearl Harbor (okrętom Kaga, Akagi, Hiryu i Soryu)

- Atak Japończyków przybliżył wojnę ku końcowi a wybawienie wręcz przyniósł Wielkie Brytanii, która odtąd miała wielkiego sojusznika dysponującego niezniszczoną potęgą ekonomiczną. Tak więc atak uderzył tak naprawdę w os Berlin-Tokio-Rzym.

- Jesli przypatrzeć się, które państwa wyszły z II Wojny Światowej jako mocarstwa - zobaczymy dwa - USA i ZSRR a to własnie przecież atak na Pearl Harbor zapoczątkował udział tego pierwszego w działaniach wojennych. Oczywiscie nie można tego było przewidzieć przed 7 grudnia 1941, ale uważam, że Roosevelt miał tego pewną swiadomosć (patrzył dalekosiężnie) dyskutując z Churchillem na Atlantyku.

Czy Amerykanie wiedzieli o mającym nastąpić ataku ?
Wszystko wskazjue na to, że tak. Zaskoczona mogła być administracja amerykańska, ale Prezydent F.D. Roosevelt i niektórzy członkowie jego rządu raczej wiedzieli o zamiarach Japończyków. Prawdopodobnie nie chcieli jednak wydawać żadnych rozkazów w celu obrony, gdyż Roosevelt chciał, aby USA przyłączyły się do wojny po stronie Aliantów. Nie mógł jednak tego uczynić bez tak spektakularnej obrazy dumy narodowej Amerykanów, którym obiecywał wczesniej, że nie będą musieli isć na wojnę. Musiał przełamać bardzo silne nastroje izolacjonistyczne.
- 27 stycznia 1941 r. peruwiański wysłannik w Tokio przekazał sekretarzowi Ambasady Stanów Zjenoczonych, że z jego poufnych informacji wynika, iż Japończycy planują uderzyć na Pearl Harbor

- 10 lipca tegoż roku amerykański attache wojskowy w Tokio raportował, że japońska marynarka tajemnicy ćwiczy ataki torpedowe na cele zacumowane w Zatoce Ariake przypominającej Pearl Harbor

- amerykański attache wojskowy w Meksyku donosił, iż Japończycy budują miniaturowe łodzie podwodne, które mogą być przeholowane w pobliże bazy na Hawajach

- angielski agent działający pod kryptoniemem "Tricycle" przekazał FBI wiadomosć, że Japończycy planują atak na Pearl Harbor. Jego informacja została zignorowana

- koreański agent przekazał dziennikarzowi Ericovi Severeidowi, że Japończycy uderzą na Pearl Harbor. Ten przekazał uzyskaną informacje członkowi amerykańskiego senatu, który z kolei zaalarmował Departament Stanu, armię, wywiad marynarki i osobiscie prezydenta

- 24 wrzesnia Amerykanie przechwycili japońską depeszę z centrali Japońsiego Wywiadu Marynarki Wojennej do konsula w Honolulu. Proszono w niej o dokładne miejsca zakotwiczenia okrętów amerykańskich. Szegółowosć pytań uswiadamiała, że mogą zaatakować okręty w zatoce. W listopadzie inna przechwycona depesza zalecała więcej ćwiczeń w atakowaniu dużych okrętów stojących na kotwicy, aby przygotować zasadzkę i zniszczyć amerykańskiego wroga. Jedyna leżąca w zasięgu Japończyków duża baza US Navy znadowała się w Pearl Harbor..

- 25 listopada wywiad amerykański przechwycił rozkaz admirała Yamamoto do uderzenia na Hawaje, jednak w tym czasie w wywiadzie pracowało mało ludzi obsługi i do dzis nie wiadomo, czy został ona na czas odkodowany

- 29 listopada Sekretarz Stanu Cordell Hull pokazał dziennikarzowi The New York Times wiadomosć, że Pearl Harbor prawdopodobnie będzie zaatakowane 7 grudnia

- 1 grudnia Wywiad Marynarki w San Francisco odebrał sygnały od statków liniowych, że "zagubiona" flota japońska, która niedawno "zniknęła" z wód japońskich znajduje się na zachód od Hawajów

Czy Brytyjczycy wiedzieli o zamiarach Japończyków ?Przede wszystkim należy zauważyć, że przyjazń pomiędzy Rooseveltem i Churchillem była raczej na pokaz, do zdjęć i kamery. Prawdopodobnie Anglicy starali się "wmanipulować " Amerykanów w wojnę przekazując im informacje, choć nie zawsze były one do końca prawdziwe. Czasami były nieco "podrasowane". Amerykanie przekazali Anglikom "purpurowy kod", aby Ci czytali japońskie depesze. Ci jednak nie zrewanżowali się "Enigmą". Dopiero, już po ataku na Pearl Harbor, gdy otrzymali od Amerykanów kod japońskiej marynarki JN-25 zgodzili się na przekazanie sposobu deszyfrowania niemieckich depesz. Obie strony nie były siebie pewne i nie do końca ufały sobie. W głównej siedzibie Brytyjczyków w tamtym regionie - Singapurze zjandowała się centrala wywiadu. Przechwytywano depesze, które sugerowały, że atak Japończyków nastąpi w Pearl Harbor. Na miejscu byli nawet amerykańscy oficerowie łącznikowi, jednak nie wolno im było pokazywać informacji wywiadowczych uzyskanych poprzez "kod purpurowy".

2 grudnia przechwycono w Singapurze rozkaz admirała Yamamoto "Wspiąć się na Górę Niitaka 1208". Specjalisci Brytyjscy doszli do wniosku, że jest to zakamuflowany sygnał do ataku na Pearl Harbor. Wyniki swej pracy przesłano do Londynu wraz z sugestią, aby przekazać tę informację Amerykanom czego jednak nie uczyniono.

Niektórzu uważają, że niedobór personelu w amerykańskim wywiadzie, powodował, że Brytyjczycy znali tresć depesz pomiędzy Tokio a Waszyngtonem, jeszcze zanim docierała ona do Roosevelta. Jako przykład podaje się, że feralnego dnia zaprosił do siebie Ambasadora Amerykańskiego Johna Wintentana i Specjalnego Wysłannika Prezydenta Roosevelta Averella Harrimana, ok 9:00 poprosił o radio, które wkrótce podało serwis informacyjny. Na jego pierwszym miejscu była wiadomosć o ataku na Pearl Harbor.Czy Admirał Kimmel i Generał Short mogli pomóc uniknąć tragedii ?Na pewno popełnili całe mnóstwo błędów, choć dzis uważa się raczej, że są kozłami ofiarnymi. Popełnili jednak rażące zaniedbania:]- Zaniedbali rozpoznanie lotnicze, a w każdym bądz razie w dostatecznym stopniu. Faktem jest jednak, że Admirał Kimmel nie posiadał odpowiedniej ilosci samolotów do tego celu przystosowanych.

- zlekcoważyli informacje o prawdopodobnym ataku Japończyków przekazaną im 18 lutego, jednak nie wszystkie informacje wywiadu na temat Pearl Harbor były im przekazywane (jak choćby ta o danych przesłanych do Tokio na temat dokładnego stanu okrętów w porcie)

- Generał Short nakazał włączanie radaru tylko na 3 gdziny dziennie, gdyż uważał, że samoloty rozpoznawcze wystarczą, aby wmiarę wczesnie zaalarmować bazę przed atakiem

- Short uważał, że Japończycy nie zaatakują bazy, gdy znajdują się w niej okręty wojenne. Za jedyny możliwy cel uznawał instalacje wojskowe na wyspie.

- Ustawienie samolotów na lotniskach tuż obok siebie było niewybaczalnym błędem. O sabotażu mowy być nie mogło. Wystarczyło zwiększyć liczbę patroli i straży. W przypadku niespodziewanego ataku lotniczego można było do tak ustawionych samolotów strzelać jak do kaczek.

- Żaden z dowódców nie miał przygotowanego planu obrony wyspy przed ewentualnym atakiem

Mimo wszystko (choć oczywiscie nie jest to usprawiedliwienie) należy pamiętać, że Generał McArthur - pózniejszy bohater tej wojny był w tym czasie dowódcą na Filipinach i wiedział o ataku na Pearl Harbor już od 7 godzin, kiedy to uderzenie Japończyków zaskoczyło jego samoloty na lotniskach.

Czy jakies samoloty wystartowały, aby bronić Pearl Harbor ?Lotniska były jednym z głównych i pierwszych celów samolotów japońskich. Chodziło o to, aby Amerykanie nie mogli wystartować i obronić bazy a co więcej - zaatakować powracającej floty japońskiej. Piloci na wszystkich zaatakowanych lotniskach podejmowali próby startu. Byli natychmiast niszczeni przez panujące na niebie samoloty japońskie. Na maleńkim polu startowym Haleiwa co najmniej szesciu a prawdopodobnie osmiu pilotów wystartowało i podjęło walkę strącając kilka atakujących samolotów. Najbardziej znani z nich to porucznicy George S. Welch i Kenneth M. Taylor, którzy grali w pokera w kasynie, kiedy rozpoczął się atak . Wzięli samochód i szybko przejechali 10 mil, jakie dzieliły ich od Haleiwy. Tam ich 47 Dywizjon Poscigowy w tych dniach odbywał szkolenie. Mimo, że samoloty były nie w pełni uzbrojone, wystartowali zestrzelili 2 maszyny wroga. Gdy Pierwsza Fala odleciała, przezbroili i zatankowali swe samoloty i zdołali strącić kilku Japończyków z Drugiej Fali nad lotniskiem Ewa.

[cochise]

Ojojoj stary temat ale ma kupę błędów. Tak na szybko. Fuchida ne dał sygnału do rozpoczęcia ataku, on prowadziła atak a nie Nagumo z Yamamotą, tego drugiego nie było nawet na pokładzie żadnego z okrętów biorących udział w ataku. Lotniskowce nie były głównym celem Japończyków, paradoksalnie pomimo iż stworzyli w owym czasie najpotężniejszą siłę uderzeniową w postaci lotniskowców uważali że podstawa floty sa pancerniki i to one były celem ataku. Słynna amerykańska battle line. Czy atak na Tarent był inspiracją? W jakimś stopniu pewnie tak, ale nie zapominajmy, że atak poprzez zaskoczenie był w stylu Japończyków dowodem na to choćby atak w 1904 na Port Artur.
Co do potrzebnego źródła to polecam opracowanie Roberta B. Stinnetta.
Co do faktów i mitów,
- Nagumo nie odmówił ataku na bazę, ale nie miał już na to czasu kolejna fala japońskiego ataku lądowała by o zmroku, to raz, a dwa baza nie była celem. Kolejną rzeczą o której warto pamiętć to zmęczenie załóg.
- A cóż takiego potem zdziałały te podniesione w porcie okręty?
- Lotniskowce nie były celem!
- WB i tak miała sojusznika wystarczy popatrzeć na sam Lean Leas, inna sprawa to to, żę akurat Amerykanie sami parli do wojny
- Roosevelt dążył do wojny, trudno to nazwać dalekosiężnym spojrzeniem, a zasadniczo w walkach jako tacy amerykanie brali juz udział przed Pearl Harbor.

- akurat miniaturowe okręty podwodne (nie łodzie) to kiepski argument je można było uzyć w dowolnym porcie.
- co to sa tak apropos statki liniowe? Czy chodzi o liniowce pasażerskie?
- Amerykanie wiedzieli o Japońskim ataku bo znali japońskie kody i to zarówno kody dyplomatyczne jak i kody floty.
- bzdurą jest informacja o niemozności przekazywania informacji zdobytych poprzez od purpurowy, bo Amerykanie znali ten kod,
- a na podstawie czego Anglicy niby doszli do wniosku co oznacza sygnał Yamamoto? Chyba, że mieli spirytystów.
- jak można zaniedbać rozpoznania skoro się nie ma ku temu samolotów?
- Do Kimmela i Shorta nie docierało gros informacji sugerujących atak, trudno w takim wypadku obwiniać ich, że coś zaniedbali. Zresztą zdaje się, że Kimmel trafił na ten stołek ze względu na ugodowość, poprzedni głównodowodzacy w bazie ciągle naciskał na wycofanie floty na zachodnie wybrzeże USA.
- ustawienie samolotów na lotniskach było skutkiem sugestii z Waszyngtonu, skupione było łatwiej pilnować cała baza nie mogła w kółko latać na patrole.
- jak sobie wyobrażasz przygotowanie planu obrony przed atakiem i to w wykonaniu dowódców stricte liniowych?
- Zdecyduj się co było głównym celem lotniskowce czy lotniska, bo narazie tych głównych celi ciutkę przy dużo.
Lotniska nie były głównym celem, tym było Battle line czyli pancerniki, logicznym jest że sparaliżowanie lotnisk amerykańskich miało na celu umozliwienie wykonanie tegoż.